This SlideShowPro photo gallery requires the Flash Player plugin and a web browser with JavaScript enabled.

Barbara Wijnveld

Be Double U

Barbara Wijnveld


Najaar 2008, het is een gure maar heldere dag als we het atelier van Barbara Wijnveld (Arnhem, 1972) bezoeken. We bekijken de werken die ze het afgelopen jaar gemaakt heeft voor haar overzichtstentoonstelling bij ‘hot prospects !’ - VODW Marketing.

Al sinds haar academietijd is er ruime belangstelling voor het eigenzinnige werk van Wijnveld. Ook wij werden enige jaren geleden verrast door haar schilderijen waarin inhoud, intensiteit, balans, eigenheid en technische beheersing schijnbaar moeiteloos te samen tot een geheel eigen beeldtaal kwamen. Wijnveld studeerde in 2000 af aan de Ateliers in Amsterdam. Erkenning van haar talenten liet niet lang op zich wachten. In 2004 ontving ze uit handen van koningin Beatrix de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst en in 2005 werd ze opgenomen in de Long List voor de Prix de Rome. Installaties en solopresentaties bij vooraanstaande galeries en kunstbeurzen volgden elkaar in rap tempo op. Op haar presentatie bij ‘hot prospects !’ van april tot september 2009 op het landgoed Leusderend volgt een solotentoonstelling van september tot november 2009 in het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem. Het oeuvre van Wijnveld is consistent in elke uiting die ze kiest, of het nu haar schilderijen, tekeningen of haar installaties zijn. Sinds haar afstuderen wordt haar werk ons inziens dan ook terecht bejubeld en bekroond.

In haar atelier in het voormalige Quarantainegebouw aan ’t IJ in Amsterdam staan grote en kleine doeken in streng gelid tegen de muren.

We installeren ons met een dampende kop thee in twee stoelen in het midden van de ruimte. Gedreven beent Wijnveld heen en weer om de werken toe te lichten. Het ene na het andere schilderij wordt voor ons neer gezet. Weer raak ik gefascineerd door de wijze waarop ze in haar doeken twee totaal tegengestelde werelden met elkaar weet te vervlechten. Aan de ene kant ogen haar schilderstukken behaaglijk, makkelijk, kleurig en toegankelijk en op hetzelfde moment tonen ze zich confronterend, verwrongen en afstotend. Het zijn dwingende gelaagde schilderijen.

Heldere transparante kleurvlakken en ritmische toevallige druipers in dynamisch samenspel. De eerste opzet wordt door Wijnveld uit de vrije hand met een potlood op het doek getekend. De tekening die zo ontstaat, is voor haar echter niet meer dan een hulpmiddel. Kleuren worden in al dan niet overlappende vlakken over elkaar geschilderd. Wijnveld werkt met sterk verdunde acrylverven. In drie kleuren; rood, geel en blauw.

De vele kleurnuances en tussenkleuren ontstaan door de vlakken laag over laag te overschilderen. Blauw over geel geeft groen, blauw over rood paars. De wijze van werken geeft de werken een grote transparantie en kleurharmonie. Met minimale middelen weet ze toch een grote kleurenrijkdom te bereiken. De transparantie maakt dat correctie of overschildering eigenlijk onmogelijk is. Deze techniek vereist een absolute beheersing van de beeldmiddelen. Als je de werken aanschouwt, ze als kijker poogt te ontwarren en te doorgronden, lijken ze zich op een haast treiterende manier aan je blik te onttrekken. Ik denk dat je de werken het best kunt omschrijven als psychologische zelfportretten of interne zelfbeelden. Bij het merendeel van de afbeeldingen gaat het om twee over elkaar heen geschilderde transparante hoofden. Meestal een ingetogen zelfportret dat binnen het beeld de confrontatie of een spel lijkt aan te gaan met een portret met een meer uitgesproken emotie. Het kan daarbij gaan om de beeltenis van een bekende icoon als Betty Boop of Janis Joplin, Madonna, Barbarella of Titus, de zoon van Rembrandt. Maar ook om willekeurige objecten of niet nader te duiden portretten in staat van heftige emotie. In de schilderijen lijkt ze de vele gevoelens, gezichten en emoties die ze in zich draagt te willen combineren. Het geeft je als beschouwer het idee niet zo zeer naar een portret te kijken, maar tevens in een ongrijpbare intense momentopname zicht te krijgen in de ziel van de geportretteerde. Die geportretteerde is Wijnveld zelf. Helderheid door verwarring.

Schijnbaar moeiteloos weet ze deze tegengestelde elementen tot een prikkelende maar harmonische compositie te smeden. De al dan niet diepere betekenis van de werken wordt gemaskeerd door mysterieuze titels en wonderlijk zorgvuldig geschilderde decoratieve details. De prikkelende werking die de schilderijen hebben op de beschouwer valt misschien het best onder woorden te brengen door de schilderijen van Wijnveld te vergelijken met de werken van een aantal van haar grote voorgangers. In haar haast meedogenloze zelfreflectie en onverbiddelijke wijze waarop ze zichzelf bloot probeert te leggen herinnert ze aan de zelfportretten van Vincent van Gogh. De suggestie van beweging en de ongrijpbaarheid van de elementen roepen het werk van Francis Bacon in gedachte. De speelse strengheid en de elementaire wijze van werken de kunstwerken van Piet Mondriaan. Wijnveld heeft haar eigen stijl en kleurpalet gevonden en slaagt erin deze steeds verder te perfectioneren. Terwijl ze het ene na het andere doek tevoorschijn trekt voor onze beoordeling valt me op hoe zeer haar werk een spiegel van haar persoon is. In haar wezen herken ik dezelfde innerlijke strijd die ik ook in haar schilderijen lees. Het voortdurende tegenspel van fręle kwetsbaarheid en stoere doelgerichtheid, van haarscherpe focus en meisjesachtig dromerigheid, van twijfel en onzekerheid en de verbeten zoektocht naar perfectie en beheersing. Het is die onafgebroken confrontatie van tegenpolen die haar en haar werk zo boeiend maakt.

Frank Welkenhuysen Kunsthistoricus en medeoprichter van hot prospects !